Özel Öğretim Kursunda Kayıt, Sözleşme ve Ücret İadesi Kuralları

YKS ve LGS'ye hazırlık kurslarında kayıt dönemi çoğu zaman bursluluk sınavıyla başlar ve aceleyle ilerler. Veliye indirim teklif edilir, taksit planı çıkarılır, sözleşme imzalanır. Birkaç ay sonra öğrenci ayrılmak isterse kurumun ne kadar iade edeceği hesaplanmaya çalışılır. Bu hesabın büyük kısmı mevzuatta zaten belli. Yazıda özel öğretim kurslarında ücretin nasıl ilan edileceğini, sözleşmeye nelerin yazılacağını, burs ve indirim sınırlarını ve ayrılan kursiyere iadenin nasıl hesaplanacağını ele alıyoruz.

Metin, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ile Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin yazı tarihindeki hâline dayanıyor. Yönetmeliğin ücret maddeleri son olarak 5 Eylül 2025'te değiştirildi. Uygulamadan önce güncel metni ilgili kaynaktan kontrol edin.

Hangi kurallar uygulanıyor?

5580 sayılı Kanun özel öğretim kurumlarının açılışını, denetimini ve ücret esaslarını düzenler. Kanunun 2. maddesindeki tanıma göre özel öğretim kursu, kişilerin Bakanlıkça belirlenmiş bilim gruplarına uygun ortamlarda öğrenim seviyelerine uygun programlarla eğitim aldığı, bir bilim grubunda eğitim veren kurumdur. Kanunun 3. maddesi, bir kurumda öğretime başlamak için kurum açma izni alınmasını zorunlu tutar.

Yönetmelik ise ücretin tespitini, ilanını, tahsilini, iadesini, ücretsiz okutmayı ve bursu ayrıntılandırır. Bakanlığın Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı 3 Ocak 2025 tarihli derlenmiş metin ile 5 Eylül 2025 tarihli değişiklik yönetmeliği (RG 33008) birlikte okunmalıdır.

1. Ücretin tespiti ve ilanı

5580 sayılı Kanunun 13. maddesine göre öğrenim ücreti ve diğer ücretler kurumlarca her yıl tespit edilir ve ocak ayından itibaren en geç mayıs ayında ilan edilir. Yönetmeliğin 54. maddesi bu çerçeveyi kurslar için şöyle somutlaştırır:

• Ücretler her yıl Türk lirası olarak belirlenir.
• İlanda ders yılı ya da ders saati ücreti ile birlikte peşin ve süreli ödeme seçenekleri ve kurumun uygulayacağı indirimler de gösterilir.
• İndirim oranı, ilan edilen öğrenim ücretinin %50'sinden fazla olamaz. Aynı kurucuya ait kurumlarda çalışan personelin çocukları bu sınırın dışındadır.
• Kurum ücretini ilan etmeden kursiyerden ücret tahsil edemez.
• Kurum ilan ettiği ücretin altında kayıt yapabilir, üstünde ücret isteyemez.
• Süresinde ilan yapmayan kurum bir önceki yılın ücretini alır.
• 5 Eylül 2025 değişikliğiyle ilan, MEBBİS'e işlenir. Çıktısı bir sonraki ilana kadar kurumda velilerin görebileceği bir yere asılır ve varsa kurumun internet sitesinde yayımlanır.

Yönetmelikte belirtilenler dışında kursiyerden bağış ve yardım dahil hiçbir ad altında ücret alınamaz (md. 54/1-b). "Materyal ücreti", "deneme ücreti" gibi kalemler ilan edilmiş bir hizmete dayanmıyorsa sorun çıkarır.

2. Ücretin alınma şekli

Yönetmeliğin 55. maddesine göre kurslarda öğrenim ücreti ders saati ücreti olarak hesaplanır. Bu ayrıntı, iade hesabının temelini oluşturur. Aynı maddenin 2025'te değişen üçüncü fıkrasına göre:

• Eğitim ücreti ve diğer hizmet bedelleri, kurum adına açılan ve Bakanlığa veya valiliğe bildirilen banka hesabına yatırılarak tahsil edilir.
• Kursiyerlerden alınan eğitim ücretleri MEBBİS'teki elektronik modüllere işlenir.

Elden tahsilat, kurucunun şahsi hesabına havale ya da kayıt dışı taksit bu hükümle bağdaşmaz.

3. Sözleşme: hangi metin, neler yazmalı?

Yönetmeliğin 53. maddesi, kurumların ücretleri veli veya kursiyerlerle yapacakları ve Bakanlıkça belirlenip Genel Müdürlük internet sayfasında yayımlanan özel sözleşmelerde sağlayacaklarını belirttikleri eğitim imkânlarına göre tespit edeceğini söyler. 2025 değişikliğiyle iade maddesi de doğrudan "kursiyer kayıt sözleşmesinde belirlenen öğrenim ücreti" üzerinden kuruldu. Bu yüzden sözleşmedeki ücret alanı, ileride iadenin de esas alınacağı tutardır.

Uygulamada sözleşme ve kayıt kartında en az şunların net olmasını öneriyoruz:

• Program adı, dönem başlangıç ve bitiş tarihleri, toplam ders saati
• İlan edilen ücret, uygulanan indirim veya burs ve sözleşme ücreti
• Ödeme planı: peşinat, taksit sayısı ve vadeler, tahsilatın yapılacağı kurum hesabı
• Ayrılma ve iade usulü (yönetmelikteki oranlarla uyumlu)
• Ayrıca alınan hizmetler (kitap-kırtasiye, etüt vb.) ve bunların ilan edilmiş bedelleri

4. Ücretsiz okutma ve burs

Ücretsiz kursiyer. Kanunun 13. maddesi ve yönetmeliğin 57. maddesi gereği kurumlar, öğrenim gören kursiyer sayısının en az %3'ünü ücretsiz okutmakla yükümlüdür. Kanunun 13. maddesinde sayılan çocuklara öncelik verilir. Yerleştirme Bakanlık modülü üzerinden ve yönetmelik eklerindeki formlara göre yapılır. Ücretsiz okumaya hak kazanan kursiyerden önceden alınmış ücretler, dönem bitiminden sonraya kalmamak üzere bir ay içinde iade edilir (md. 60).

Burs. Yönetmeliğin 62. maddesi bursu ücretsiz okutmadan ayrı tutar. Bu madde, sınavla öğrenci alan kurslar için doğrudan uygulamaya yönelik kurallar içerir:

• Burs için yapılan sınavlardan sınav ücreti alınamaz.
• Kurumlar, valilik izniyle ocak, şubat ve mart aylarında bursluluk sınavı yapabilir.
• Burs şartları, miktarı, süresi, kontenjanı ve bursun hangi durumlarda kesileceği kurumca belirlenir ve il millî eğitim müdürlüğüne bildirilir.
• Bursa esas belgeler dışında, burslu kursiyere maddi yükümlülük getiren belge düzenlenemez.
• Kurumdan herhangi bir şekilde ayrılan burslu öğrenciden, öğrenim gördüğü süre için ücret talep edilemez.

Son madde önemli. "Burs şartını sağlamazsan ya da ayrılırsan indirim tutarını geri ödersin" şeklindeki senet veya taahhütler bu hükümle çelişir.

5. Ayrılan kursiyere ücret iadesi

İade kuralı yönetmeliğin 56. maddesindedir. Ders saati ücreti uygulayan kurumlar için 5 Eylül 2025'te değişen (b) bendi şöyledir:

• Dönem başlamadan ayrılan kursiyere, kursiyer kayıt sözleşmesinde belirlenen öğrenim ücretinin %10'u dışındaki kısım iade edilir.
• Dönem başladıktan sonra ayrılan kursiyere, ücretin %10'u ile öğrenim gördüğü ders saati sayısına göre hesaplanan miktar dışındaki kısım iade edilir.

Aynı maddenin (c) bendine göre öğretime başladıktan sonra ayrılan kursiyerden alınacak ücret kurumun öğrenim ücretinden fazla olamaz. Dördüncü fıkraya göre iade, ayrılış tarihinden itibaren en geç bir ay içinde yapılır.

Örnek hesap

Varsayımsal bir YKS programı: 400 ders saati, kursiyer kayıt sözleşmesindeki ücret 60.000 TL. Kursiyer 120 ders saati katıldıktan sonra ayrılıyor.

Taksitli ödemede uygulamada bakılan şey, ödenen tutar ile kurumda kalacak tutarın farkıdır. Kursiyer o güne kadar 30.000 TL ödemişse kurum 6.000 TL iade eder ve kalan taksitler kapanır. 20.000 TL ödemişse kurumun kalan alacağı 4.000 TL'dir.

İki pratik not:

• Ders saati sayısı yoklamadan gelir. "Katıldığı" saat mi, "programda geçen" saat mi tartışmasına girmemek için sözleşmede bunu açık yazın ve devam kayıtlarını düzenli tutun.
• Dönem başlangıcı tarihli olmalı. "Dönem başlamadan" ile "başladıktan sonra" arasındaki fark, kesintiyi %10'dan çok daha yükseğe çıkarabilir. Başlangıç tarihi sözleşmede ve ilan edilen programda aynı olmalı.

6. Reklam, ilan ve başarı paylaşımı

Kurs sektöründe kayıt dönemi reklamla yürür. Bu alanın kuralları sanıldığından katıdır:

• Yönetmeliğin ek 4. maddesine göre reklam ve ilanlarda öğrenci resimleri, isimleri ve başarı durum bilgileri kullanılamaz. Tanıtımlarda kurumu tanıtan bilgilerin yer aldığı karekod bulunur ve karekod kurum girişinde de görünür bir yerde olur.
• 5580 sayılı Kanunun 7. maddesi gerçeğe aykırı veya yanıltıcı reklam vermeyi ve reklamlarda öğrenci resmi ya da bilgisi kullanmayı idari para cezasına bağlar. Bu fiiller için öngörülen ceza brüt asgari ücretin beş katıdır. 24 Temmuz 2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanunla bu fıkradaki tekrar hâlleri yeniden düzenlendi. Fiilin tekrarında ceza beş kat uygulanır, üçüncü kez işlenmesi hâlinde kurum açma izni iptal edilir.

"Geçen yıl Türkiye derecesi yapan öğrencimiz" afişleri bu nedenle risklidir. Başarıyı anlatmak istiyorsanız kişiyi tanıtmayan, doğrulanabilir toplu bilgiyle sınırlı kalın ve bunu da hukuk danışmanınıza teyit ettirin.

7. Kurum kapanırsa

Kanunun 7. maddesine göre okullar dışındaki kurumların kurucusu, valiliğe, personele ve kursiyerlere en az üç ay önce yazılı bildirimde bulunmak ve gerekçesi valilikçe uygun bulunmak şartıyla kurumu dönem sonunda kapatabilir. Kursiyer ve velilerin kuruculara karşı genel hükümlere göre dava hakları saklıdır.

Sık yapılan hatalar

• İlandan önce "ön kayıt bedeli" almak. Ücret ilan edilmeden tahsilat yapılamaz.
• İlan edilenin üstünde fiyat. Altında kayıt serbesttir, üstü değildir.
• %50'yi aşan "erken kayıt + kardeş + bursluluk" toplamı. Tek tek makul görünen indirimler toplamda sınırı aşabilir.
• Bursluluk sınavına ücret almak ya da burslu öğrenciye ayrılınca ödeme çıkarmak.
• İadeyi aylarca bekletmek. Süre ayrılıştan itibaren bir aydır.
• Ders saatini değil ayı esas almak. Kurslarda ücret ders saati üzerinden hesaplanır, iade de buna göre yapılır.

Kontrol listesi

• Ücret ilanı mayıs sonuna kadar yapıldı, MEBBİS'e işlendi, kurumda asılı ve internet sitesinde yayında.
• İlanda ders saati ücreti, ödeme seçenekleri ve indirimler yer alıyor.
• Hiçbir kursiyerin toplam indirimi %50'yi aşmıyor (personel çocukları hariç).
• Tahsilatlar yalnızca bildirilen kurum hesabına yapılıyor ve MEBBİS'e işleniyor.
• Sözleşmede toplam ders saati, sözleşme ücreti ve ödeme planı yazılı.
• En az %3 ücretsiz kontenjan ayrıldı.
• Bursluluk sınavı için valilik izni var, sınav ücretsiz.
• İade hesabı yoklamadaki ders saatine bağlı, ödeme bir ay içinde.
• Reklamlarda öğrenci adı, fotoğrafı ve başarı bilgisi yok, karekod var.

Son söz

Kurslarda ücret ve iade anlaşmazlıklarının çoğu, sözleşmedeki rakamla yoklamadaki ders saatinin birbirine bağlanmamasından doğar. Kayıt anında sözleşme ücretini, ödeme planını ve programın ders saatini aynı kayıtta tutan bir kurum, ayrılma talebi geldiğinde iadeyi dakikalar içinde hesaplar. Bursluluk sınavından sözleşmeye kadar kayıt hunisinin bir panelde nasıl izlendiğini kayıt ve aday demo ekranında görebilirsiniz. Kurumunuza uyarlanmış bir yapı için kurs merkezi yönetim yazılımı sayfamıza göz atabilirsiniz.