Konaklama Vergisi ve KBS: Otellerin Yasal Yükümlülükleri

Bir otelin ön bürosunda her check-in iki ayrı yasal yükümlülüğü aynı anda başlatır. Misafirin kimliği kolluğa anlık bildirilmelidir. Konaklama bedeli üzerinden de ay sonunda beyan edilecek konaklama vergisi doğar. İkisi farklı kanunlara, farklı kurumlara ve farklı sürelere bağlıdır. Ortak noktaları, ikisinin de aynı rezervasyon ve folio verisinden beslenmesidir. Bu yazıda konaklama vergisinin kapsamını, matrahını, güncel oranını ve beyanını, ardından Kimlik Bildirme Kanunu ile KBS'nin (Kimlik Bildirim Sistemi) tesislere getirdiği yükümlülükleri anlatıyoruz.

Bu yazı hukuki tavsiye değildir. Oranlar ve ceza tutarları değişebildiği için uygulamadan önce güncel metni ilgili kaynaktan kontrol edin.

Konaklama vergisi

Dayanak ve yürürlük

Konaklama vergisi, 7194 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenen 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 34. maddesinde yer alır. Yürürlük tarihi birkaç kez ertelenmiş, sonunda vergi 1/1/2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Uygulamanın usul ve esasları, Gelir İdaresi'nin rehberine göre 14/12/2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Konaklama Vergisi Uygulama Genel Tebliği'nde düzenlenmiştir.

Kapsam: neler vergiye tabi?

Kanuna göre otel, motel, tatil köyü, pansiyon, apart otel, misafirhane, kamping, dağ evi, yayla evi gibi konaklama tesislerinde verilen geceleme hizmeti ve bu hizmetle birlikte satılmak suretiyle tesis bünyesinde sunulan diğer tüm hizmetler vergiye tabidir. Yeme, içme, aktivite, eğlence hizmetleri ile havuz, spor, termal ve benzeri alanların kullanımı bunlara örnektir.

GİB Konaklama Vergisi Rehberi (Şubat 2023, Yayın No: 453) uygulamadaki sınırları örneklerle açıklar:

• Tesis türü önemli değildir. Türü, sınıfı ya da turizm/işyeri belgesi olup olmadığına bakılmaksızın konaklama hizmeti sunan tüm tesisler kapsamdadır.
• Oda + kahvaltı. Kahvaltı faturada ayrıca gösterilse ya da ayrı faturalansa bile, geceleme hizmetiyle birlikte satıldığı için vergiye tabidir.
• Günübirlik misafir. Tesiste konaklamayanlara verilen günübirlik hizmetler vergiye tabi değildir.
• Tesis dışı hizmetler. Transfer, gezi, rehberlik, balon turu gibi tesis dışında sunulan hizmetler ayrıca faturalanır ya da faturada ayrıca gösterilirse vergi hesaplanmaz.
• Organizasyonlar. Düğün, toplantı, kongre gibi organizasyonlar geceleme hizmetinden bağımsız sunulduğunda kapsam dışıdır. Konaklamayla birlikte satıldıklarında organizasyon bedeli ayrıca gösterilmelidir. Bu durumda konaklama vergisi matrahı, konaklama hizmetinin emsal bedelinden düşük olamaz.
• Erken çıkış. Kişi gecelemeyi tamamlamadan ayrılsa da vergi aranır. 7 gecelik rezervasyonla gelip 3. gün ayrılan misafirde ise fiilen konaklanan günler esas alınır.
• Bedelsiz konaklama. İşletenlerin ve yakınlarının, personelin ya da promosyon, hediye, tanıtım adı altında başkalarının bedelsiz konaklatılmasında da vergiyi doğuran olay gerçekleşmiş sayılır. Personelin yalnız kendi kullanımına ayrılmış yerlerde gecelemesi ise kapsam dışıdır.

Kanuna göre öğrenci yurtları, pansiyonları ve kamplarında öğrencilere verilen hizmetler ile karşılıklılık şartıyla diplomatik temsilciliklere ve vergi muafiyeti tanınan uluslararası kuruluşlara verilen hizmetler istisnadır.

Matrah ve oran

Matrah, verginin konusuna giren hizmetler karşılığında KDV hariç alınan ya da borçlanılan bedeldir. Rehbere göre vade farkı, fiyat farkı ve kur farkı gibi gelirler de matraha dahildir. Döviz cinsinden bedel, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarihteki TCMB döviz alış kuruyla TL'ye çevrilir.

Oran: Kanundaki oran %2'dir. Kanun, Cumhurbaşkanına bu oranı bir katına kadar artırma ve yarısına kadar indirme yetkisi verir. Bu yetkiyle 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 11263 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile konaklama vergisi oranı 31/12/2026 tarihine kadar (bu tarih dâhil) %1 olarak uygulanmaktadır. Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. 2027'den itibaren hangi oranın geçerli olacağını yıl sonuna doğru yeniden kontrol edin.

Faturada gösterim

Konaklama vergisi, tesisin düzenlediği fatura ve benzeri belgelerde ayrıca gösterilir. Bu vergiden herhangi bir ad altında indirim yapılamaz ve vergi KDV matrahına dahil edilmez (6802 md. 34). Hizmet sunulmadan önce kesilen faturada (ör. ön ödeme faturası) konaklama vergisi gösterilmez, çünkü vergiyi doğuran olay hizmetin sunulmasıyla gerçekleşir. Konaklamanın müşteriye acente tarafından vergi dahil satıldığı ve bunun tesise tevsik edildiği durumda vergi, tesisin acenteye kestiği faturada gösterilir. Acentenin müşteriye kestiği faturada gösterilmez (GİB rehberi).

Örnek (31/12/2026'ya kadar geçerli %1 oranla): KDV hariç 5.000 TL'lik oda + kahvaltı konaklaması.

Örnekteki %10 KDV oranı, GİB'in güncel KDV oranları derlemesinde (II) sayılı listenin 25. sırasında yer alan geceleme hizmeti içindir. Geceleme hizmetiyle beraber verilen ama ayrıca belgelendirilen ya da belgede ayrıca fiyatlandırılan hizmetler bu sıranın kapsamına girmez. Kendi paket yapınızda hangi hizmetin hangi KDV oranına tabi olduğunu ayrıca kontrol edin.

Beyan ve ödeme

Vergilendirme dönemi takvim yılının birer aylık dönemleridir. Her döneme ait vergi, izleyen ayın 26. günü akşamına kadar KDV yönünden bağlı olunan vergi dairesine (KDV mükellefiyeti olmayanlarca tesisin bulunduğu yer vergi dairesine) beyan edilir ve aynı süre içinde ödenir (6802 md. 34). Rehbere göre mükellefler, bir dönemde vergiye tabi işlemleri olmasa bile beyanname vermek zorundadır. Fazla veya yersiz hesaplanan vergi önce alıcıya iade edilir, ardından beyan düzeltilir.

Kimlik bildirme ve KBS

Kimlik Bildirme Kanunu ne istiyor?

1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun 2. maddesi otel, motel, han, pansiyon, günübirlik kiralanan evler, kamp, kamping, tatil köyü ve benzeri her türlü özel ya da resmi konaklama yerinin sorumlu işleticilerine şu yükümlülüğü verir: bu yerlerde ücretli veya ücretsiz, gündüz ya da gece yatacak yer gösterdikleri yerli veya yabancı herkesin kimlik ve geliş-ayrılış kayıtlarını günü gününe tutmak ve kolluğun incelemesine hazır bulundurmak. 20/11/2025 tarihli ve 7565 sayılı Kanunla maddeye marinalar, liman ve kıyı tesisleri ile gemi/deniz turizmi araçlarında kalanlar da eklendi.

Kanunun diğer önemli hükümleri:

• Sorumlu işletici: Tesis açılmadan önce sorumlu işleticinin kimliği en yakın kolluğa bildirilir. İşletici değişirse 24 saat içinde bildirim yapılır (md. 3).
• Çalışanlar: Tesiste sürekli veya geçici çalıştırılanlar ve bunların ayrılışları 24 saat içinde kolluğa bildirilir (md. 4).
• Kimliksiz misafir: Kimliğini resmi belgelerle ispat edemeyen kişi tesiste barındırılamaz (md. 9).
• Elektronik ve anlık bildirim: Ek Madde 1'e göre konaklama tesisleri tüm kayıtlarını bilgisayarda günü gününe tutmak, genel kolluk kuvvetlerinin terminallerine bağlanmak ve kayıtları anlık bildirmek zorundadır.

Yaptırımlar

Ek Madde 1, terminallere bağlanmayanlara ve anlık veri göndermeyen veya gerçeğe aykırı kayıt tutanlara mülki idare amirince idari para cezası verileceğini düzenler. 7565 sayılı Kanunla değişen cümleye göre bu fiiller aynı takvim yılında tekrarlanırsa en son kesilen cezanın iki katı uygulanır. Aynı takvim yılında dördüncü kez işlenmesi halinde işletme ruhsatı iptal edilir. Ceza tutarları için kanunun güncel metnine bakın.

KBS: emniyet ve jandarma tarafı

Anlık bildirim, kolluğun işlettiği Kimlik Bildirim Sistemi üzerinden yapılır. Emniyet Genel Müdürlüğüne göre sistem 18.04.2017'de faaliyete geçmiştir. Polis sorumluluk bölgesindeki tesisler kayıtlarını kbs.egm.gov.tr üzerinden anlık gönderir. Jandarma sorumluluk bölgesindeki tesisler ise Jandarma Genel Komutanlığının sistemini kullanır. Jandarma KBS Tesis 2 bilgi dokümanı bu sistemin özelliklerini şöyle sıralar:

• Her giriş-çıkışta tüm listenin değil, yalnız yeni gelen veya çıkan misafirin bildirilmesi,
• e-Devlet ile giriş ve tesis yetkilisinin veri girişi yapacak personeli tanımlayabilmesi, yapılan işlemin hangi personelce yapıldığının izlenebilmesi,
• Türk vatandaşı misafir için T.C. Kimlik Numarası, oda numarası ve varsa araç plakasının yeterli kabul edilmesi,
• Rezervasyonlu misafirlerin beş gün öncesinden bildirilebilmesi,
• Otel otomasyon programlarının web servisle doğrudan bildirim yapabilmesi,
• Tesis türüne göre müşteri, personel ya da ikisinin birden bildirilmesi.

Belge 2018 tarihlidir. Sürüm ve ekranlar değişmiş olabilir, ama işleyiş mantığı otel yazılımı açısından aynıdır: check-in ve check-out olayı KBS bildirimini tetiklemelidir.

Otel yazılımında süreç

1. Rezervasyon: Misafir bilgisi, paket içeriği (oda, kahvaltı, yarım pansiyon, tesis dışı hizmet) ve satış kanalı (doğrudan / acente) kaydedilir.
2. Check-in: Kimlik doğrulanır. Kimliği belgelenemeyen misafir kabul edilmez. Kayıt KBS'ye anlık gönderilir, gönderim sonucu loglanır.
3. Konaklama: Her gece için geceleme satırı oluşur. Odaya yazılan restoran ve spa harcamaları paket kapsamına göre etiketlenir.
4. Check-out: Çıkış KBS'ye bildirilir. Folio kapanır, fatura kesilir. Konaklama vergisi KDV hariç matrah üzerinden ayrı satırda hesaplanır.
5. Ay sonu: Konaklama vergisi matrahı faturalardan toplanır. Bedelsiz konaklamalar emsal bedelle eklenir. İşlem olmasa da beyanname hazırlanır.

Sık yapılan hatalar

• Kahvaltıyı ayrı faturalayıp vergiden düşmek. Geceleme ile birlikte satılan kahvaltı ayrı faturalansa da vergiye tabidir.
• Ön ödeme faturasında konaklama vergisi göstermek. Vergi hizmet sunulduğunda doğar.
• Personel ve tanıtım konaklamalarını unutmak. Bedelsiz konaklama da vergiyi doğurur.
• Oranı sabit kodlamak. Oran 2026'da Cumhurbaşkanı kararıyla değişti. Yazılımda tarih aralıklı parametre olmalı.
• KBS'yi gün sonunda toplu göndermek. Kanun anlık bildirim ister. Tekrarlanan ihlal ruhsat iptaline kadar gidebilir.
• Personel giriş-çıkışlarını bildirmemek. Kanun çalışanların bildirimini de ayrıca düzenler.

Kontrol listesi

• Konaklama vergisi oranı tarih aralıklı parametre olarak tanımlı (31/12/2026'ya kadar %1)
• Paket hizmetleri "geceleme ile birlikte" / "tesis dışı" / "organizasyon" olarak etiketleniyor
• Faturada konaklama vergisi ayrı satırda, KDV matrahına eklenmeden gösteriliyor
• Acente satışlarında verginin hangi faturada gösterileceği kurallı
• Bedelsiz ve personel konaklamaları raporlanıyor
• Aylık beyan için matrah raporu hazır, işlem olmayan ay da hatırlatılıyor
• Check-in/out KBS'ye anlık gidiyor, hata ve tekrar deneme kaydı tutuluyor
• Tesisin polis mi jandarma bölgesinde olduğu ve kullanılan sistem belli
• Personel giriş ve ayrılışları 24 saat içinde bildiriliyor

Kapanış

Konaklama vergisi ve KBS, otelin her gün ürettiği aynı verinin iki farklı yasal çıktısıdır. Rezervasyon ve folio doğru kurulduğunda ikisi de ayrı bir iş olmaktan çıkar. Rezervasyondan folioya, konaklama gecelerinden odaya yazılan harcamalara kadar akışı otel demosundaki rezervasyonlar ekranında inceleyebilirsiniz. Tesisinizin yapısına göre kurulan bir sistem için otel ve restoran yönetim yazılımı çözümümüze göz atabilirsiniz.